19 Kasım 2026, Perşembe --°
Dolar: 50,4721 Euro: 55,5914 Sterlin: 66,5596 Gram Altın: 6.063,66 Çeyrek Altın: 10.068,00 Cumhuriyet Altını: 41.196,00
Gündem

Maden Ruhsatları Finansal Piyasaların Spekülasyon Aracı Haline Geldi

Mustafa Çeliker · 20 Ekim 2026 · Haber Saati: 08:19 · 3 dk okuma
Maden Ruhsatları Finansal Piyasaların Spekülasyon Aracı Haline Geldi
Paylaş:
Son Dakika Ödemiş'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.

Mehmet Torun'un değerlendirmelerine göre, Maden Hukuku rejimi Anayasa'nın 168. maddesi ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4. maddesinde yer alan madenlerin devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu ilkesine dayanmaktadır. Kanunun 1. maddesi bu kaynakların milli menfaatlere uygun işletilmesini amaçlasa da, güncel uygulamalarda kamuya ait bu stratejik varlıklar spekülatif gayrimenkul veya finansal varlık gibi el değiştirmektedir. Ruhsatların üretim niyetinden bağımsız olarak finansal piyasalarda likidite enstrümanı haline gelmesi milli menfaat ilkesinin amaçsal sapmaya uğradığını göstermektedir. Bu süreçte yüksek faizler sanayiyi vurdu ve şirketleri farklı arayışlara itti.

Ruhsat Ticareti ve Çantacı Yapılar

Maden Kanunu'nun 5. maddesi gereğince ruhsatlar devredilebilmektedir ancak bu devir idarenin sıkı denetimine tabi tutulmaktadır. Ruhsat bedelinin sadece iki katı olarak belirlenen devir ücreti milyon dolarlık spekülatif trafiği önlemede yetersiz kalmaktadır. Kanunun 10. maddesindeki beyan usulü sahadaki fiili yatırımı denetlemek yerine kâğıt üzerindeki verileri esas almaktadır. Bu durum sektörde amaçları üretim değil ruhsat ticareti olan çantacı yapıların önünü açmaktadır. İdarenin mali kapasite denetimini borç yapılandırma sürecindeki şirketler lehine esnetmesi hukuki rejimin etkinliğini tartışmalı hale getirmektedir.

Şirket Bilançolarında Yapay Değerleme

Sektörde ruhsatlar yeraltındaki kaynağın fiili üretiminden ziyade şirketlerin finansal durumlarını kâğıt üzerinde düzeltmek için kullanılmaktadır. Ruhsatlar bilançolarda gayrimaddi duran varlık olarak konumlandırılarak şirket değerlemesini yapay şekilde yükseltmekte ve borsada piyasa değerini şişirmektedir. Bir gram cevher çıkarılmamış bir saha görünür rezerv raporlarıyla portföyde kıymet gibi gösterilerek üretim yapmadan piyasadan fon devşirilmektedir. Yerli bir şirkete ait altın sahası ruhsatının İngiltere merkezli şirkete devri ve bir yıl içinde bedelsiz iade edileceği şartı bu durumun somut bir örneğidir. Benzer şekilde 300 bin tonluk altın cevherinin güncel teorik değeri 38 milyon dolar iken satış bedelinin 7,85 milyon dolar olarak belirlenmesi kaynak sömürüsünün boyutunu gözler önüne sermektedir. Yaşanan bu ekonomik gelişmeler doğrudan Borsa İstanbul'da sert düşüş dalgalarını tetiklemektedir.

Ekolojik Riskler Kamunun Omuzunda

Şirketler ruhsatlar üzerinden kâr transferi gerçekleştirirken madenciliğin yarattığı tüm ekolojik ve sosyal riskler doğrudan kamunun omuzlarına yüklenmektedir. Eylül 2026 MAPEG verilerine göre 56 ilde toplam 22.767 hektarlık devasa alan ruhsat ticaretinin havuzuna dahil edilmiştir. Niğde Bor'da yerleşime 250 metre, Konya Hüyük'te Kıreli köyüne 340 metre ve Kayseri Develi'de Zincidere köyüne 420 metre mesafede maden sahaları ilan edilmiştir. Beyşehir Gölü'ne iki bin metre, Vakur Göleti'ne ise 520 metre mesafede maden sahası açılması su havzalarının güvenliğini hiçe saymaktadır.

Kaynak: Birgün

Son Dakika Ödemiş'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.
İlginizi Çekebilir

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir