Hayattan Keyif Alamama Durumu Anhedoni Belirtisi Olabilir
Son Dakika Ödemiş'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Erman Şentürk, bireylerin daha önce severek yaptığı aktivitelerden artık mutluluk duyamamasına yol açan anhedoni hakkında kritik açıklamalarda bulundu. Depresyon başta olmak üzere bipolar bozukluk, şizofreni ve madde kullanım bozukluklarında da görülebilen bu durum, tek başına bir hastalık olmaktan ziyade farklı nedenlerle ortaya çıkan bir belirti olarak tanımlanıyor.
Anhedoni Belirtileri ve Ortaya Çıkış Boyutları Nelerdir?
Anhedoni yaşayan bireyler, geçmişte kendilerini mutlu eden hobilerinden, arkadaşlarıyla vakit geçirmekten, sevdikleri yemeklerden ya da aile birlikteliklerinden eskisi kadar keyif alamayabiliyor. Normal şartlarda heyecanla beklenen olaylara karşı dahi istek ve beklenti duyulmayabiliyor. Uzmanlar bu sürecin sağlığı yakından ilgilendirdiğini belirtirken, benzer sağlık haberleri arasında bu konunun önemi sıkça vurgulanıyor.
Doç. Dr. Erman Şentürk, anhedoninin iki farklı boyutta geliştiğine dikkat çekiyor. Birinci boyutta, kişinin keyif alacağı bir etkinliği önceden düşünürken duyduğu heyecan ve isteğin azalması yer alıyor. İkinci boyutta ise etkinliğin bizzat kendisi sırasında hissedilen hazzın düşmesi bulunuyor. Psikiyatrik etkenlerin yanı sıra uzun süreli stres, yoğun çalışma temposu, uyku düzensizlikleri, sosyal izolasyon ve tükenmişlik de günlük yaşamdan alınan doyumu azaltabiliyor.
Keyifsizlik Her Zaman Psikolojik Olmayabilir
Motivasyon ve haz mekanizmasında dopamin başta olmak üzere çeşitli nörotransmitterlerin rol oynadığı biliniyor. Yoğun ve tekdüze yaşam koşulları bu sistemi olumsuz etkiliyor. Öte yandan keyif alamama durumu her zaman psikolojik kökenli olmayabiliyor. Tiroid hastalıkları, bazı kronik rahatsızlıklar, uyku bozuklukları ve kullanılan bazı ilaçlar da benzer yakınmalara zemin hazırlayabiliyor.
Tanı sürecinde kişinin geçmişte hangi etkinliklerden keyif aldığı, bu etkinliklere ilgisinin ne zaman azaldığı ve belirtilerin günlük hayatı nasıl etkilediği inceleniyor. Uzmanlar değerlendirme esnasında enerji azalması, çökkünlük, uyku ve iştah değişimleri ile dikkat sorunlarını da hesaba katıyor.
Tedavi Yöntemleri ve Sürdürülebilir Adımlar
Anhedoninin tedavi edilebilir bir belirti olduğunun altını çizen Doç. Dr. Erman Şentürk, izlenecek yolun altta kasın nedene göre belirlendiğini ifade ediyor. Depresyon vakalarında antidepresanlar ve psikoterapi öne çıkarken, bilişsel davranışçı terapi kapsamındaki davranışsal aktivasyon yöntemleri sıklıkla tercih ediliyor. Bu aşamada hastanın motivasyonunun kendiliğinden gelmesini beklemek yerine, günlük yaşama küçük ve sürdürülebilir etkinlikler dahil ediliyor.
Düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku, sosyal ilişkilerin güçlendirilmesi ve stresin azaltılması iyileşme sürecine katkı sağlıyor. Dirençli durumlarda ise transkraniyal manyetik stimülasyon gibi alternatif yöntemler değerlendirilebiliyor.
Uzun süreli keyif kaybı sosyal ilişkileri ve işlevselliği zedelerken, durum tembellik veya irade zayıflığı olarak görülmemelidir. Uzmanlar bu durumun karakter özelliği olmadığını ve tedavi ile düzelebileceğini yineliyor.
Kaynak: Yeni İzmir

[…] dayanıklılığı zayıflatan durumlar arasında, hayattan keyif alamama olarak tanımlanan anhedoni belirtisi de […]